ه‍.ش. ۱۳۹۵ مرداد ۲۷, چهارشنبه

بشار اسد و همدلی ملی‌گرایان

به نظر من آن گروهی در میان ایرانیان که حامی سرسخت اسد هستند و مدافع قراردادن پایگاه نوژه دراختیار روسیه برای بمباران حلب و شمال سوریه، خون سوریان برایشان کم ارزش تر از خون ایرانیان است.

در نظر اینها منافع ملی ایران (در تفسیر خودشان) بر خون سوریها ارجحیت دارد و برابری میان نژادها معنایی ندارد، گرچه ممکن است به خاطر رودربایستی صریحا این عدم اعتقادشان به برابری را بیان نکنند. در مورد اینکه چه مقدار کشتار در سوریه را اسد کرده و چه مقدار مخالفان من جمله داعش منابع بسیاری به زبانهای غیرفارسی در اینترنت هست که این گروه خیلی راحت بدان مراجعه نمی ‌کنند. توجیهش را هم از قبل در آستین دارند: آن آمارها، که به زبانهای انگلیسی و آلمانی و ترکی و عربی و فرانسه هستند، را دشمنان ایران اعم از عربستان سعودی یا ترکیه یا غربیها درست کرده اند ‌و در نتیجه اعتباری ندارند. نوعی بومی‌گرایی در مورد "دانش" در پس نگاه ایشان است. فهم این گروه از "سکولاریسم" هم (که اسد را سکولار می خوانندش) مخدوش و بدوی است. مگر هیتلر و استالین و موسولینی سکولار نبودند؟ ترکیب ملی‌گرایی و ضدیت با غرب می‌تواند به نتایج فاجعه‌بار ضدحقوق بشری بینجامد.

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۲۷, یکشنبه

چرا جریان گولن در کودتا شکست خورد؟

کودتای نافرجام 15 ژوئیه را نمی شود فارغ از ساختار شبکه‌ای بسیار خاص جریان گولن، روش عضوگیری رازنگهدارانه آن و اختلافات میان جریانات اسلامگرا در درون ترکیه در چهار دهه گذشته فهمید.

از سالها قبل میان جریان اسلامگرای نگاه ملی (ملی گوروش) به رهبری اربکان که عدالت و توسعه اردوغان از دل آن برآمدند، و جریان نورچی گولن اختلافات مهمی در جهان بینی وجود داشته و یکدیگر را رقیب هم می دانسته اند. این اختلافات با ماجرای پرونده رشوه و پولشویی 17 دسامبر سرباز کرد، ولی کودتای پریشب که ظاهرا نظامیان وفادار به گولن آنرا سازماندهی کرده بودند، اوجش بود. عامل شکست جریان گولن در این سالها نخبه گرایانه بودن آنست؛ اینکه نهایتا با 3-4 درصد مردم ترکیه ارتباط دارد. برخلاف اردوغان که حزب رسمی دارد، مستقیم و شفاف با عامه مردم سخن می گوید، و در صورت لزوم آنها را در خیابان در پشتیبانی خود بسیج می کند. همین ارتباط آشکار و مستقیم با مردم راز پیروزی اردوغان بر حریف اسلامگرای دیگر است. جریان گولن چون ارتباط مستقیم با مردم ندارد در این سالها کوشیده از طریق حرکت دادن مهره‌های خود (قبلتر در میان قضات و اینبار آخر در ارتش) بازی کند، و همین سبب شده هربار شکست بخورد.

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۲۲, سه‌شنبه

جنگ سوریه و ناسازگاری‌اش با منافع ملی درازمدت ایران

به نظر من سیاستهای ایران در حمایت مطلق از اسد در جنگ سوریه در درازمدت بر ضد منافع ملی ایران است.

من اجازه دادن فرانسه برای اینکه سازمان مجاهدین یکی از بزرگترین گردهمایی‌هایش را با حضور برخی سیاسیون بازنشسته ولی مطرح بر ضد ایران برگزار کند، قدری ناشی از نارضایتی فرانسه از سیاست جمهوری اسلامی در سوریه می بینم. خوب است حملات پاییز گذشته در پاریس را به یاد بیاوریم، و اینکه بمبگذاران از سوریه وارد اروپا شده بودند. جنگ سوریه امنیت همه دنیا را به خطر انداخته است. اینکه تیره شدن شدید رابطه ایران و عربستان که در سخنان ترکی فیصل در گردهمایی مجاهدین تجلی بارز داشت هم بخش مهمی اش ناشی از اختلاف نظر برسر سوریه است، بر کسی پنهان نیست. آشتی ترکیه با اسرائیل هم را هم باید دقیقا در این بستر فهمید. سیاست جنگی در منطقه دوستی برای ایران، جز روسیه و اسد و حزب الله، باقی نگذاشته است.

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۱۸, جمعه

در رثای عباس کیارستمی

نام عباس کیارستمی را نه تنها در تاریخ سینمای ایران، که در تاریخ فلسفه آن هم خواهند نوشت. «فلسفه سینمای عباس کیارستمی» و هستی‌شناسی خاص او همیشه منبعی خواهد بود که ما دانشجویان فلسفه در موردش تامل کنیم و از آن بیاموزیم.

نگاه او جهانشهری بود و تلفیقی از فلسفه‌های شرق و غرب. حتی در پیری و به رغم شهرت دچار رکود نشد و دنبال تجریه‌های تازه بود. در ترکیه هم سینمای ایران را با نام او می شناسند و سبک فیلمسازی متفاوت نوری بیلگی جیلان متاثر ازاوست. یادش گرامی باد. کاش آزادی بیشتری برای ساختن فیلمهای نو در وطنش داشت.

ه‍.ش. ۱۳۹۵ خرداد ۲۵, سه‌شنبه

در آفات تخصصی شدن: پزشکها و روانشناسی

یکی از آفات تخصصی شدن زیاد امور ظهور افراد تک بعدی است. من بسیار معتقدم دانشجویان پزشکان در حین آموزش لازم است چندین واحد روانشناسی و ارتباطات انسانی هم بگذرانند و در این زمینه آموزش ببینند.

در ازمیر رفته ام به چشم‌پزشک برای اصلاح عینکم. به نظرم دکتر باید بیش از همه به من گوش بسپارد تا بتوانم با او ارتباط برقرار کنم، مشکلم را با او در میان بگذارم، تا او درعوض نسخه‌ای به من بدهد. منتهی دکتر می خواهد با رد و بدل شدن حداقلی از کلمات سریع نسخه‌ای بپیچد و برود سراغ بیمار بعدی. از من می خواهد سر میز معاینه چشم بنشینم و خیلی هم از سئوال پرسیدن و نظر دادن در مورد مشکل خوشش نمی آید. در نهایت شماره جدید عینک بهتر از قبلی است، ولی پس از ترک دفتر او با خودم می گویم کاش این دکترها، خصوصا چشم‌پزشکها، قدری روانشناسی و ارتباطات انسانی بلد بودند. روانشناسی را باید جزوی از پزشکی دانست. البته دکترهای خلاف این مورد هم کم ندیده ایم.

در غرب پژوهش در این زمینه‌ها را جدی گرفته اند. به عنوان نمونه این نشریه را که توسط اسپرینگر منتشر می شود ببینید.

ه‍.ش. ۱۳۹۵ خرداد ۹, یکشنبه

پویایی جامعه مدنی ایران و خاطره‌ای از مانوئل کاستلز

بسیاری روشنفکران جهان-- لااقل آندسته که در مورد ایران شناخت دارند و خصوصا در میان غربی‌ها-- به آینده ایران امیدوار هستند و معتقدند کشورمان جامعه مدنی پویایی دارد.

در سمینار هفته گذشته موسسه رست که در دانشگاه بیلگی استانبول برگزار شد من این نگاه را در صحبت با چندین نفر جداگانه حس کردم. مانوئل کاستلز نظریه پرداز اسپانیایی جامعه شبکه‌ای و یکی از 5 جامعه شناس زنده‌ای که در فاصله سالهای 2000 تا 2014 به آثارشان بیش از بقیه استناد شده است، در جواب سئوال من از خاطره سفرهایش به ایران خصوصا در دوران خاتمی گفت و اینکه چقدر تحصیل کردگی و علاقه به علوم انسانی جدید در میان زنان ایران زیاد است. او جنبش سبز سال 1388 را علی رغم سرکوب شدن شدیدش از سوی حکومت سرآغاز حرکتهای سیاسی مشابه در منطقه و حتی جهان با تکیه بر شبکه‌های اجتماعی می دانست و معتقد بود که انتخاب روحانی به ریاست جمهوری در سال 1392 را نمی توان جدا از تاثیر عمیق جنبش سبز بر سیاست ایران فهمید. باشد که این امید‌ و خوشبینی‌ها را قدر نهیم و ارزشهای دموکراتیک همچون رواداری و احترام به تکثر را هرروز درخودمان بیشتر نهادینه کنیم.

ه‍.ش. ۱۳۹۵ خرداد ۵, چهارشنبه

سیاست سوریه و محبوبیت ایران در میان اعراب

این روزها در حاشیه سمیناری در فلسفه سیاسی در دانشگاه بیلگی استانبول سر میز ناهار سر صحبت با استادی اردنی که در مورد اسلام در حوزه عمومی با تکیه بر آرا غزالی و.. سخنرانی کرد صحبت رابطه ایران و اعراب پیش آمد.


از او پرسیدم وضعیت محبوببت ایران و حزب الله لبنان در جهان عرب ابن روزها چگونه است؟ او گفت محبوبیت ایران و حزب الله را باید به دو دوره قبل و بعد از وقایع سوریه تقسیم کرد. قبل از انقلاب سوریه، خصوصا در هنگام جنگ 33 روزه حزب الله (با حمایت ایران) و اسرائیل، محبوبیت ایندو کشور و گروه در حد جمال عدبالناصر بود، ولی امروز پس از حمایتهای وسواس گونه و تمام عیار ایران از اسد در سوریه، محبوبیت ایران و حزب الله در نزد اعراب در حد ایرائیل است. گفتم این مسئله را باید با طرفداران حکومت و اصولگرایان در ایران، و نیز ملی‌گرایانی در اپوزوسیون که مداخلات ایران در سوریه را در راستای مصالح ملی و امنیتی ایران می دانند در میان گذاشت.